Alle berichten door Paul Matthijsse

New wavelet-blog!

Huishoudelijke mededeling over waarom er even geen nieuwe verhaaltjes op dit blog verschijnen: ik ben aan de gang met een nieuw blog, waarin ik probeer uit te leggen hoe je moet werken met het nieuwe en fascinerende Wavelet-gereedschap in RawTherapee, een opensource raw-converter.

Wie G’MIC voor GIMP heeft geïnstalleerd heeft al de beschikking over twee wavelet-gereedschappen: wavelet denoise, te vinden onder Filters, Versterken en door mij al jaren tamelijk standaard gebruikt, en een Wavelet decompose-gereedschap dat goede diensten kan bewijzen bij het retoucheren van portretten. Het laatste is te vinden onder Filters, Algemeen.

Het wavelet-gereedschap zoals dat sinds een paar weken in RawTherapee is geïmplementeerd maakt gebruik van een ander, krachtiger wavelet-algoritme dan dat in GIMP (en in dcraw, waar het ook wordt toegepast). Dit gereedschap is op dit moment – juli 2015 – alleen beschikbaar in ontwikkelversies van RawTherapee, maar dat zal vast snel veranderen.

Wachtrij

Voor dit Alles GIMP of bijna-blog staan op z’n minst nog enkele onderwerpen in de wachtrij, waaronder het maken van montages met G’MIC en het werken met de wavelet-tool in GIMP ten behoeve van retouche. Beslist het bekijken waard is ook een ander G’MIC-gereedschap: color grading. Dit is in z’n eentje al bijna een compleet beeldbewerkingsprogramma. Verder komt er ooit een stuk over de vele scherptefilters in GIMP (is al half geschreven maar er komen steeds weer nieuwe filters bij!) en dan vooral: welke is of welke zijn het snelst en praktisch voor dagelijks gebruik? Ik ga zeer zeker ook aandacht schenken aan de filters die ruis verminderen, bijvoorbeeld als gevolg van hoge iso-waarden tijdens de opname. Eentje die nieuw is in G’MIC heet Smooth [nlmeans] en die geeft soms onwaarschijnlijk goede resultaten! In GIMP te vinden onder Filters, dan G’MIC, tabje Repair. Kortom: u hoort nog van mij! 😉

Wie rond wil kijken op mijn nieuwe blog (Engelstalig ditmaal) kan hier terecht:
https://rawtherapeewavelets.wordpress.com/

Update per december 2015. Betreffend blog is verhuisd en maakt nu onderdeel uit van mijn onlangs in gebruik genomen maar nog steeds in aanbouw zijnde fotopaleis. Wie een Engelstalig kijkje wil wagen, klikke de volgende link.

https://paulsphotopalace.wordpress.com/

Groet, Paul.

Advertenties

Handig

Wie vaker dcraw gebruikt, weet dat je vaak hele (soms lange) paden moet intypen om naar een map met raws te navigeren. Zelf heb ik dat opgelost met een paar functies en aliassen in Bash, met als resultaat dat ik een raw-bestand genaamd DSC_1000.NEF snel kan converteren met de simpele terminalopdracht dc 1000. Hieronder lees je hoe.

Open het (verborgen) bestand .bashrc (de bash resource file) in je home-map in een teksteditor. Eerst maken we een functie die we dc noemen(van dcraw), als volgt. Typ onder het lijstje met aliassen, bijna onderaan het bestand, het volgende.

# functie om een nef met dcraw naar 16-bit tiff te converteren
dc() {
echo “DSC_$1.NEF in dcraw > 16-bit tiff”
dcraw -w -T -6 DSC_$1.NEF
echo “klaar”
}

(NEF even veranderen in de raw-extensie van je eigen camera). Aanroepen met dc 1000.

Bestand bewaren en terminal even afsluiten en opnieuw starten (zo wordt het nieuwe .bashrc-bestand ingelezen). Nu kun je het bestand DSC_1000.NEF snel naar een 16-bit tif converteren door in de terminal dc 1000 te typen.

Wat er gebeurt is dat de functie eerst roept (echo’t) wat-ie gaat doen: ik neem een raw-bestand en maak daar met behulp van dcraw een 16-bit tif van. Ik gebruik de witbalans van de camera (die -w), ik maak er een tif van (die -T) met bitdiepte 16 (die -6). Als je deze opdracht geeft, vind je naast de oorspronkelijke raw een bestand genaamd DSC_1000.tiff, dat je naar GIMP of een 16-bit fotobewerker kunt sturen om verder te bewerken.

In eerste instantie deed ik dit automatisch door onder echo “klaar” de opdracht gimp DSC_$1.tiff toe te voegen. Maar dat bleek geen goed idee, de tif’s zijn vaak iets te licht of te donker en hebben een correctie nodig.

Daarom heb ik een tweede functie gemaakt, waarmee de belichting snel is aan te passen. Ik roep die aan met dcb 0.8 1000, dat betekent: gebruik dcraw met de optie brightness die je verlaagt naar 0.8 (kleiner dan 1: donkerder, groter dan 1: lichter). Als volgt.

# functie om nef naar dcraw te sturen met brightness als extra variabele
dcb() {
echo “voorbeeld gebruik: dcb 0.8 1000”
echo “DSC_$2.NEF > 16-bit tiff via dcraw met optie -b(rightness) = $1”
dcraw -w -T -6 -b $1 DSC_$2.NEF
echo “klaar”
}

Aanroepen met dcb 0.8 1000. Let even op dat je 0.8 met een punt schrijft en geen komma gebruikt. Controleer in een fotobrowser of de densiteit van de tiff min of meer overeenkomt met de raw, zo niet, herhaal met een andere brightness-waarde.

PNG

Bij toeval kwam ik erachter dat de resulterende plaat iets fijner oogt als het standaard conversieformaat van dcraw wordt gebruikt – ppm – om die daarna naar een png te converteren. Daarvoor heb ik de functie dcp gemaakt (dcraw naar png), als volgt.

# converteer NEF naar ppm naar png en remove/verwijder de ppm
dcp() {
echo “NEF naar 16-bit png (via ppm)”
dcraw -w -6 DSC_$1.NEF
convert DSC_$1.ppm DSC_$1.png
rm DSC_$1.ppm
}

Aanroepen met dcp 1000. Nu zie je naast de raw het bestand DSC_1000.png verschijnen. Opmerking: het programmaatje convert dat hierboven wordt aangeroepen is onderdeel van de grafische open-source toverdoos ImageMagick.

Tot slot nog een met de brightness-variabele.

# NEF > ppm > png met variabele brightness
dcpb() {
echo “DSC_$2.NEF > ppm > png met brightness $1 ”
dcraw -w -6 -b $1 DSC_$2.NEF
convert DSC_$2.ppm DSC_$2.png
rm DSC_$2.ppm
}

Aanroepen met dcpb 0.6 1000.

Suggestie. Maak er een gewoonte van om na de conversie de 16-bit tiff’s en png’s meteen te wissen: dat zijn tijdelijke bestanden die niet meer nodig zijn maar wel flink veel ruimte in beslag nemen. Een 16-bit tiff van een 16mp raw-foto is al snel 90MB groot.

Paden en aliassen

Om te voorkomen dat je veel typewerk moet verrichten om bij je raw-mappen te komen, kun je aliassen aan .bashrc toevoegen. Een alias is een korte naam voor een langere opdracht. Ik heb mijn digitale foto’s vanaf mijn eerste digitale camera in 2000 – een Coolpix 990 – steevast als volgt geordend: hoofdmap fotoos, dan jaar dan maand, dus fotoos/2015/jun15. Daaronder eventueel nog submappen als dans of beeldjes. Mijn fotomap staat geparkeerd op een harde schijf die is aangekoppeld op /media/barra. De hele locatie ziet er bij mij als volgt uit.

/media/barra/fotoos/2015/jun15

Om te voorkomen dat we steeds dit pad moeten intypen, maak je een alias. Open .bashrc en typ onderaan het lijstje met aliassen zoiets:

alias jun=’cd /media/barra/fotoos/2015/jun15′

Bewaren, terminal afsluiten en weer opstarten (of typ ‘source .bashrc’ in de terminal om hetzelfde te bereiken, maar Alt+F4 en System+T is sneller).

Als je dit voor meerdere jaren plant, verander jun dan in jun15.

Nu kun je snel naar de map /media/barra/fotoos/2015/jun15 navigeren door alleen maar jun in te typen. Daarna doe je dc 1000 en hup, terminalgemak dient de mens!
________
pm|jun15

De kleurenmixers

G’MIC biedt een paar kleurenmixers in verschillende kleurruimten met als bijzonderheid dat je de kleuren kunt mixen in alleen de schaduwpartijen, de middentinten of de hoge lichten, of alles tezamen. Soms levert dat alleraardigste effecten op, op voorwaarde dat je met een geschikte foto werkt.

Voor dit voorbeeld gebruik ik een foto van een leuk meisje met een grote, donkere zonnebril op. Ga in het GIMP-menu naar Filters, dan G’MIC, tabje Colors, dan Mixer [YCbCr]. Dat laatste staat voor luminantie (Y), chroma-blauw (Cb) en chroma-rood (Cr) en het is (ongeveer) een kleurruimte, zoals RGB of CYMK. Dan krijg je het volgende venster te zien.

colormixer.start

Bij Tones range kies ik voor schaduwen (Shadows), want ik wil met de kleuren van die bril gaan spelen. Om te beginnen gebruik ik twee schuiven in dat venster: de Blue chroma brightness en de Red chroma brightness.

Hieronder van links naar rechts: rood-chroma +255, rood-chroma -255, blauw-chroma +255 en blauw-chroma -255.

montage1

Door woest met al die schuiven te gaan schuiven, kun je onder meer onderstaande kleuren produceren.

montage2

Met de onderste schuif (Tones smoothness) regel je de overgang van – in dit geval – schaduwen naar middentinten. Meer naar rechts levert een soort overstraling van het donker op, meer naar links maakt de overgang tussen tonen scherper (meestal niet mooi).

Met de andere kleurenmixers van G’MIC – RGB, Lab, HSV en CMYK – kunnen we hetzelfde kunstje uithalen. Hieronder telkens drie varianten, in de werkelijkheid zijn dat er heel veel meer.

RGB
montage.rgb

Lab
montage.lab

HSV
montage.hsv

CMYK
montage.cmyk

Geinig, niet?

Natuurlijk kun je een foto die op deze wijze is bewerkt opnieuw aan een van de mixers voeren en er voor kiezen om ditmaal de hoge lichten aan te pakken. Krijg je zoiets.

eerst.schaduwen.dan.hogelichten

Nog koeler

Het wordt nog cooler als je een foto eerst met een ander G’MIC-filter bewerkt, eveneens te vinden in de sectie Color van het G’MIC-venster: Decompose channels.

decompose.venster

Let even op de kleurenbasis (color basis) die voor dit ontleden wordt gebruikt (zie rechtsboven in het Decompose-venster, standaard is Lab). Die kleurruimten hebben een grote invloed op hoe de decompose-compositie eruit komt te zien.

Hier het resultaat van de standaard Lab-instelling, met de optie Include opacity layer aangevinkt. Dat is het witte vlak rechts op de afbeelding hieronder.

decompose.channels

Halen we dit ding door de YCbCr-mixer, krijg je bijvoorbeeld zoiets.

decomposed.lab

Hier een ontleding naar CMYK die met de YCbCr-mixer op de middentinten is bewerkt.

decompose.channels.cmyk

Afdrukken, inramen en je hebt 100% echtware kunst aan de muur!
___
pm|mei15

Foto’s op een A4 plaatsen

Hoe je enkele foto’s op een A4 plaatst er er eventueel een onderschrift bijzet, lees je hieronder.

resultaat

Er bestaan allerlei programmaatjes waarmee je fotomontages van grotere aantallen foto’s kunt maken, maar als je slechts een paar foto’s op een A4 wilt zetten, doe je dat het best ‘met de hand’.

De werkwijze is eenvoudig: maak eerst een A4 aan en open vervolgens enkele foto’s als lagen.

Eerst de A4. Kies in het menu Bestand dan Nieuw en kies onder Sjabloon voor A4. Deze wordt gevuld met de achtergrondkleur, standaard is dat wit. In plaats van mm kies je voor beeldpunten (pixels) en dan zie je dat de nieuwe afbeelding 2480 bij 3508 pixels telt – precies wat we nodig hebben om de A4 op 300 ppi (pixels per inch) af te drukken. Dat geeft meteen ook een indruk van de ruimte die we hebben om de foto’s te gaan plaatsen.

A4.pixels

Dat ziet er zo uit.

a4.achtergrond

Nu kun je gewoon een paar foto’s naar de A4 slepen, bijvoorbeeld vanuit een bestandsbeheerder. Of je sleept wat plaatjes die op je bureaublad staan naar de A4 of je sleept iconen uit het geschiedenisvenster van GIMP naar de A4. Dit kan ook via het menu: Bestand – Openen als lagen.

Voor dit voorbeeld heb ik drie foto’s gekozen. Het lagenvenster ziet er nu zo uit.

4lagen

Zoals je ziet is alleen de bovenste foto zichtbaar, we hebben hier namelijk drie foto’s op elkaar ‘gestapeld’. Deze foto’s hebben meer pixels dan ons A4’tje kan herbergen, dus moeten we ze eerst verkleinen of schalen. Dit gaat per stuk. Klik op het schalenicoon in de gereedschapskist

schalen.icoon

of via het toetsenbord Shift+T. Krijg je dit.

schalen.fryslan

Hierboven hadden we al gezien dat de A4 3508 pixels hoog is. Om drie foto’s boven elkaar kwijt te kunnen, moeten we ze verkleinen naar bijvoorbeeld 1000 pixels voor de korte zijde (voor liggende foto’s). Je kunt deze maat direct in het dialoogvenster invoeren: zorg er wel voor dat het kettinkje naast lengte en breedte gesloten is, dan blijven de verhoudingen intact. Of je pakt een van de handvatten rondom de foto en verkleint ‘m naar 1000 pixels. Houd de Shift-toets ingedrukt om de lengte/breedte-verhouding in stand te houden.

Doe dit voor alle drie de foto’s; het ziet er nu zo uit.

geschaald

Je ziet maar één foto omdat ze nog steeds precies op elkaar liggen. We gaan ze nu verplaatsen. Beroer de M op je toetsenbord of klik in de gereedschapskist op het verplaatsicoontje. Zorg dat het venster met de gereedschapsopties er zo uitziet.

verplaatsen

Nu kun je op de foto’s klikken en ze naar de gewenste plek slepen, bijvoorbeeld zo.

resultaat

Deze foto’s zijn overigens nog steeds per stuk te behandelen met (bijna) alle instrumenten die GIMP te bieden heeft. Zo kun je er bijvoorbeeld een slagschaduw aan toevoegen: Filters – Licht & schaduw – Slagschaduw.

slagschaduw

Merk op dat deze slagschaduw als een nieuwe laag aan de A4 wordt toegevoegd.

dropshadow

Door die laag te activeren (door er met de muis op te klikken in het lagenvenster, dat venster oproepen doe je met Ctrl+L) en op de M te drukken, kun je die laag naar smaak verplaatsen en daardoor het slagschaduweffect vergroten of verminderen. Met de dekkingsschuif regel je de intensiteit van de schaduw.

De achtergrond is eveneens nog steeds te manipuleren. Je kunt het wit vervangen door een foto, of je verandert de kleur. Kies een nieuwe voorgrondkleur door op het kleurenicoon in de gereedschapskist te klikken.

voor.achter

Vervolgens klik je op het emmertje in de gereedschapskist (zorg dat bij gereedschapsopties staat aangegeven dat er gevuld moet worden met de voorgrondkleur) en je klikt op het wit van de A4, et voilà!

De A van Tekst

Wil je een bijschrift toevoegen, dan klik je in de gereedschapskist op de A van Tekst en vervolgens ergens op het wit van de achtergrond. In het dialoogvenster dat dan verschijnt kies je eerst een geschikte lettergrootte, bijvoorbeeld 100 of 150, en desgewenst een kleur. Dan klik je ergens op de A4 en typ je de tekst. Ook deze tekst wordt weer als laag toegevoegd. Maak je een fout of je wilt opnieuw beginnen, dan volstaat het om de tekstlaag naar het prullenbakicoon rechtsonder in het lagenvenster te slepen.

et.voila

Montage

In een ander stukje beschrijf ik het programma Montage, waarmee je grotere series foto’s automatisch kunt rangschikken, desgewenst voorzien van bepaalde effecten.
____
pm|mei15

Lachen met G’MIC!

In het leven mag je soms best een keertje lachen (maar niet te luid maar niet te lang maar niet te vaak natuurlijk). In dit stukje presenteer ik de ingebouwde lachspiegel van G’MIC, waarmee ronduit hilarische effecten zijn te bereiken.

Maak een foto van een woest kijkend meisje, indien niet voorhanden een anders kijkend meisje of anders een willekeurig portret.

woest.kijkend.meisje

Open de foto in GIMP en kies in de menubalk Filters – G’MIC, dan tabje Deformations en dan Kaleidoscope [symmetry]. Het volgende venster verschijnt.

gmic.venster.symmetry

Zet Iterations (herhalingen) op 1 en klik met de muis in het Angle-veld, waardoor dit de focus krijgt. Nu kun je met de pijltjestoetsen de symmetriehoek wijzigen, in stappen van 3,60. Houd je tevens de Control-toets ingedrukt, dan gebeurt dat in stappen van 15 graden.

Bij deze foto kan het lachen zachtjesaan beginnen bij een hoek van ongeveer 65 graden.

lach.0

Bij 85 graden wordt er voluit gelachen

lach.1

… om daarna langzaam weer te verstommen als de hoek de 120 graden nadert.

lach.2

De tweede lachcyclus begint bij 270 graden…

lach.3

… en duurt tot tegen de 300 graden.

lach.4

Houd het Boundary-uitrolmenu op Nearest. De Forward en Backward-opties in het Symmetry sides-menu draaien de twee verschillende symmetrie-effecten om, dat wil zeggen dat bovenstaande lachcycli omgekeerd worden. Er treden dus geen andere effecten op.

Als gratis toegift nog auteur dezes in de G’MIC-spiegel. Hij kan er zo te zien zelf niet erg om lachen…

auteur.dezes.2

________
pm|apr15

Customcodeer die grauwe werkelijkheid!

Er zijn wel eens van die dagen dat je schoon en schoon genoeg hebt van die altijd maar dezelfde ogende en stomvervelende grauwe werkelijkheid, en die flauwe fotografische aftreksels daarvan. Maar geen nood met G’MIC’s custom code!

Open een stomvervelende foto, zoals deze genomen in het Apple Center in Amsterdam.

stomvervelend.0

Ik maak er eerst een vierkant van.

stomvervelend.vierkant

Dan even de kleuren opkrikken met G’MIC. Ga in het GIMP-menu naar Filters – G’MIC, tabje Colors, dan Boost-fade. Schuif de schuif naar rechts, hier heb ik een waarde van 9.50 gebruikt. Krijg je zoiets.

stomvervelend.vierkant.colorboost

Ga nu naar het tabje Various in het G’MIC-venster en klik op Custom code (global) of op de onderliggende entry Custom code (local). Er is zo te zien enig verschil tussen beide, maar erg lastig om precies onder woorden te brengen wat en hoe. Je ziet nu ongeveer het volgende venster.

venster.custom.code

Je kunt hiermee je eigen G’MIC-filters maken en in het G’MIC-menu opslaan, maar dat doen we hier nu niet.

Rechtsboven zie je wat rare code staan, dat zijn instructies voor de G’MIC-interpreter, de onderliggende grafische motor van G’MIC zeg maar. Je kunt de vervorming verminderen door de waarde achter –deform terug te brengen naar bijvoorbeeld 8, zoals met bijgaand plaatje is gedaan. Met waarden van 50 of meer wordt het compleet cha- en psychotisch, dus een beetje oppassen daarmee. Je kunt direct zien welk effect het heeft door op de Update-knop boven het codevenstertje te klikken.

Kanalen en waarden

Vergeet vooral niet te kijken wat er gebeurt wanneer je de code op verschillende kanalen loslaat (met de Channels-knop) en wat de Value action moet zijn: None, Cut of Normalize. Geen idee waar dit over gaat, maar het levert wel boeiende plaatjes op.

Onderstaand het resultaat. Onnodig te zeggen dat de werkelijkheid opeens een stuk luchtiger, kleurrijker en vrolijker oogt!

opeens.niet.stomvervelend.meer

Dieptevervaging

Een G’MIC-filter dat zeker de moeite van het bekijken waard is, luistert naar de naam Depth blur. Hiermee breng je een vervaging in de foto aan op basis van de geschatte diepte ervan, met soms zeer fraaie resultaten.

depth.blur.detail

Het filter is te vinden via het menu van GIMP: Filters – G’MIC – Testing – Garagecoder – Depth blur.

Opmerking vooraf. Dit is een rekenintensief filter dat helaas maar één processorkern aanspreekt. Om te zien wat het doet, is het aan te bevelen om een foto met beperkte resolutie te nemen, later kun je de instellingen die bevallen alsnog op de foto met volle resolutie toepassen.

Nog een opmerking vooraf. Wat je ziet in het voorbeeldvenster komt niet altijd overeen met de uiteindelijke vervaging, houd hier rekening mee.

Een ‘dieptekaart‘ (depth map) van een afbeelding bevat informatie over de relatieve afstanden van objecten ten opzichte van elkaar. Het wordt vooral gebruikt in de wereld van de 3D-graphics, maar kan voor foto’s ook worden ingezet om de scherptediepte aan te passen door delen van de foto te vervagen. Dat is precies wat dit G’MIC-filter doet.

Meer over dieptekaarten is te vinden op Wikipedia, zij het Engelstalig: http://en.wikipedia.org/wiki/Depth_map.

Als je het filter activeert, krijg je het volgende venster te zien.

depth.blur.venster

Bovenaan staat vermeld dat dit filter een vervaging toepast die gebaseerd is op de luminantie (helderheid) van de foto. In het voorbeeldvenster is te zien dat de vervaging sterker wordt naarmate de perspectivische afstand binnen de foto toeneemt. Door Reverse map uit te vinken, wordt het effect omgekeerd en ligt de scherptezone aan de overkant van het water.

reverse.map

Vink je ook Create/view depth map aan, dan zie je hoe zo’n dieptekaart eruitziet. Klik je nu op OK, dan wordt deze dieptekaart gegenereerd. Hoe je deze zelf kunt mengen met de betreffende foto, zie ik niet zo een-twee-drie. Via lagen kom ik niet eens in de buurt van wat dit filter produceert.

view.depth.map

Focusopties

Wat scherp moet blijven en wat niet, regel je met de schuiven Distance threshold (afstandsdrempel) en Blur amount (mate van vervaging). Door de eerste naar rechts te bewegen, wordt een groter deel van de foto scherper. Staat Reverse map aangevinkt, dan is het effect omgekeerd. Met de tweede schuif maak je de vervaging sterker.

De drie schuiven onder Depth map options gebruik je als je een dieptekaart wilt maken; ze hebben geen invloed op de manier waarop de foto wordt vervaagd.

Zie hieronder het resultaat, plus een uitvergroot detail. Die hangjongeren op dat bankje zijn nog prima te herkennen, terwijl de palmboom en de bootjes aan de overkant sterk vervaagd zijn. Het geeft een soort toy-effect maar toch ook weer heel anders.

Als laatste: dit filter vereist veel proberen en geeft vaak onbevredigende resultaten. Kennelijk hangt het van de foto af of het effect ‘werkt’ of niet. Maar die keren dàt het lukt, heb je ook een fraaie plaat in handen!

depth.blur.resultaat

depth.blur.detail.800px

————
pm|mrt15